Tajskie nazwy miast i ulic

 

Tajski znak

Bardzo ważny w nauce tajskiego jest moment kiedy potrafimy już trochę czytać i zauważamy, że te wszystkie esy-floresy które widać wszędzie w Tajlandii mają jednak sens (no dobra, nie wszystkie, ale większość :)). Czasami jednak, nawet kiedy potrafimy literka po literce odczytać co jest napisane na jakimś znaku, i tak nic nam to nie mówi. W tym wpisie będzie o tym jak odnaleźć sens w tajskich nazwach miast i ulic:

Na początek najważniejsze miasto, czyli oczywiście Bangkok, nazywany po tajsku:

กรุงเทพฯ 
krung0teep1
กรุง 
, krung0 (miasto)
เทพ
teep1 (anioł)

czyli po prostu „Miasto Aniołów”. nie będę się tutaj wgryzał w resztę oficjalnej nazwy Bangkoku, bo jest trochę przydługa 🙂 Czy jednak słówko กรุง występuje jeszcze w innych nazwach miast? Tajowie używają go jeszcze w przypadku:

กรุงธนบุรี
krung0ton0bu1rii0

ponieważ była to stolica kraju przed Bangkokiem. Obecnie Thonburi jest częścią Bangkoku i znajduje się po zachodniej stronie rzeki Menam. Sprawa z „Rzeką Menam” też jest raczej zabawna, ponieważ słowo:

แม่น้ำ
mee2naam3 (matka wody)

znaczy po prostu „rzeka” i wcale nie jest nazwą własną tej akurat rzeki, która przepływa przez Bangkok. Można sobie wyobrazić, że jakiś wczesny podróżnik z Europy przybył do dzikiego Syjamu i chciał się dowiedzieć jak się nazywa ta wielka rzeka, a miejscowi z uśmiechem odpowiadali zgodnie, że to แม่น้ำ :). Samo słówko แม่ oznacza „matka” i jest często używane w nazwach rzek:

แม่น้ำแม่โขง 
mee2naam3mee2kong4 (aligator) -> Rzeka Aligatorów
แม่นำเจ้าพระยา
mee2naam3dziao2pra3jaa0 (najwyższy stopień szlachecki) -> Rzeka Lordów (powiedzmy ;))

Ale wracając do miast. Mamy już jedno słówko, która może oznaczać miasto. A co jeszcze może nam powiedzieć กรุงธนบุรี? Otóż druga część tego słowa czyli บุรี samo w sobie można przetłumaczyć jak nasze -gród (np. Nowogród) czy -gard (np. Starogard). Znajdziemy je na przykład w następujących nazwach:

ธนบุรี
ton0 (bogactwo) bu1rii0 -> Bogate Miasto
ชลบุรี
czon0 (wodny/a) bu1rii0-> Wodne Miasto
ราชบุรี 
raat1 cza3 (królewski/a) bu1rii0 -> Królewskie Miasto
สิงห์บุรี sing4 (lew) bu1rii0 -> Lwie Miasto
เพชรบุรี
pet3 (diament) bu1rii0 -> Diamentowe Miasto
นนทบุรี
non0 ta3 (radość) bu1rii0 -> Radosne Miasto

No fajnie, ale czy Tajowie nie używają w ogóle słowa Bangkok? Obecnie używają tylko, żeby ich turyści zrozumieli, ale kiedyś była to faktycznie nazwa miejsca, które znajdowało się po drugiej stronie rzeki Menam od ówczesnej stolicy Thonburi:

บางกอก
bang0kok1 -> Osada Oliwek

Dla porządku dodam, że to nie do końca oliwki takie jak my znamy z Europy, bo chodzi o tę roślinę (Śliwiec), a takie pochodzenie słowa Bangkok jest tylko teorią. Pełna nazwa tej rośliny w tajskim to nie กอก, tylko มะกอก. Niezależnie od tego jak to było z Bangkokiem, słówko บาง możemy przetłumaczyć jako „osada” czy „wioska” i znajdziemy je w bardzo wielu nazwach:

บางพลี 
bang0plii0 (poświęcenie, poddanie się) -> Osada Poświęcenia
บางกะปิ 
bang0ka1pi1 (pasta z krewetek) -> Osada Pasty z Krewetek
บางรัก 
bang0rak3 (miłość) -> Osada Miłości
บางแสน 
bang0sen4 (100 000) -> Osada Stu Tysięcy
บางจาก 
bang0dziaak1 (rodzaj palmy) -> Osada Palmowa
บางมด 
bang0mot3 (mrówka) -> Osada Mrówek

 Drugim po Bangkoku najbardziej znanym miastem Tajlandii jest oczywiście Chiang Mai. Cziang to kolejne słowo na miasto:

เชียงใหม่
cziang0maj1 (nowe/a) -> Nowe Miasto
เชียงดาว 
cziang0dao0 (gwiazda) -> Miasto Gwiazd
เชียงของ 
cziang0kong4 (od nazwy rzeki Mekong) -> Miasto nad Mekongiem

Ostatnim słówkiem oznaczającym „miasto” i często dodawanym do nazw jest นคร:

นครปฐม
na3kon0pa1tom4 (pierwszy/a, autentyczny/a) -> Pierwsze Miasto
นครพนม
na3kon0pa3nom0 (wzgórze) -> Miasto na Wzgórzu
นครสวรรค์
na3kon0sa1łan4 (Niebo) -> Niebiańskie Miasto
นครราชสีมา
na3kon0ra1cza2sii4maa0 (granica królestwa) -> Miasto na Granicy Królestwa
นครนายก
na3kon0naa0jok3 (wódz) -> Miasto Wodza

 A na koniec jeszcze kilka popularnych nazw miejsc w Bangkoku:

ราชดำเนิน
rat1dam0nyyn0 (Królewski Spacer) -> Ulica Królewskiego Spaceru
ราชดำริ 
rat1cza3dam0ri3 (Królewski Namysł) -> Ulica Królewskiego Namysłu
สีลม
sii4lom0 (młyn) -> Ulica Młynów
สุขุมวิท
su1kum4łit3 (mądrość) -> Ulica Mądrości
วิทยุ
łit3ta3ju3 (radio) -> Ulica Radiowa
ข้าวสาร
kaao2saan4 (mielony ryż) -> Ulica Zmielonego Ryżu
ชิดลม
czit3lom0 (przewiew) -> Ulica Przewiewna
เพลินจิต
plyn0dzit1 (dobry nastrój) -> Ulica Pogodna
สุวรรณภูมิ
su1łan0na3pum0 (Złota Ziemia) -> Lotnisko Złota Ziemia
อโศก 
Asok (Indyjski władca Asioka) -> Ulica Asioki
นานา
Nana (różnorodność) -> Ulica Różności
ประตูน้ำ
pra1tuu0naam3 (śluza) – Dzielnica Śluz
ลุมพินี
lum0pi3nii0 (miejsce narodzin Buddy – Lumbini w obecnym Nepalu) – Park Lumbini

A skąd się wzięła nazwa ulicy na znaku na górze strony? „Srinakarin” to imię matki Króla Ramy IX 🙂