Partykuły wzmacniające i grzecznościowe

W tajskim jest wiele partykuł, które można dodać na końcu zdania. Te słowa same w sobie nie mają żadnego znaczenia, ale wpływają na zabarwienie emocjonalne i znaczeniowe wypowiedzi podobnie jak np. w polskim „no” lub „proszę”:

Idź już. / No idź już. / Idź już proszę.

Poniżej podaję kilka przykładów najczęściej używanych partykuł tego typu, chociaż jest ich o wiele więcej.


นะ – to często używana partykuła, która może zmienić wypowiedź na kilka różnych sposobów:

1. Sprawia, że wypowiedź staje się łagodniejsza i mniej szorstka, szczególnie w przypadku nakazów:

มานี่นะ – Chodź tutaj.

อย่านะ – Nie rób tego.

2. W połączeniu z czasownikami sugeruje, że mówiący stara się do czegoś przekonać rozmówcę lub prosi o zgodę:

ไปด้วยกันนะ – Pójdziemy razem, dobra? / Chodźmy razem, co?

ดีนะ – W porządku / Zgoda

สาวคนนั้นสวยนะ – Tamta dziewczyna jest piękna, nie?


3. Używana w pytaniach powoduje, że stają się bardziej uprzejme i mniej szorstkie:

ใครนะ อยู่ที่นั่น – Kto tam jest?

ที่ไหนนะ ที่คุณไป – Dokąd to pojechałeś?


4. Używana jest w pytaniach, kiedy prosimy żeby rozmówca powtórzył to co powiedział:

อะไรนะ – Słucham? / Co proszę?

ที่ไหนนะ – Gdzie? / Przepraszam, gdzie?


5. Żeby wyrazić łagodną dezaprobatę:

คุรนะคุร ทำไมไม่หาฉัน – Ach ty, dlaczego nie przyszedłeś się ze mną zobaczyć?


น่ะ – brzmi podobnie do นะ, ale ton jest inny. Znaczenie obu może być podobne, albo różne, zobaczcie przykłady:

1. Żeby kogoś ponaglić lub nalegać na coś:

มาน่ะ – No chodź!

ชอบน่ะ – Lubię to!


2. Żeby zaznaczyć, że dane słowo lub wyrażenie jest istotne:

อหารไทยน่ะ อร่อยมาก – Tajska kuchnia. wiesz, jest bardzo smaczna!

วันที่คุณมาน่ะ ผมไม่อยู่ – Wiesz, tamten dzień, kiedy przyszedłeś, mnie wtedy nie było.


 

สิ / ซิ / ซี – Chociaż każde z tych słówek wymawia się trochę inaczej, znaczenie mają takie samo.

1. Żeby wyrazić ponaglenie lub rozkaz, silniejsze niż นะ:

มาสิ – Chodź tutaj!

กินสิ – Jedz!


2. Żeby podkreślić, że się z czymś zgadzamy:

ชอบไหม – Podoba ci się?

ชอบสิ – Jasne(że mi się podoba)!

คุณจะมาไหม – Przyjdziesz?

มาสิ – Jasne(że przyjdę)!


 

จัง – Używane w mowie potocznej, oznacza „bardzo” i zazwyczaj odnosi się do pozytywnych emocji.

สวยจัง – Jakie ładne!

คนนั้นผอมจัง – Ale on jest szczupły!


 

เลย – Oprócz funkcji partykuły grzecznościowej, może też być używane jako samodzielne słowo.

1. W znaczeniu „ani trochę” lub „wcale”:

ไม่ชอบเลย – Wcale mi się nie podoba.

อันนี้ไม่ดีเลย – To bardzo niedobrze.


2. W połączeniu z จัง oznacza jeszcze silniejszą pozytywną emocję:

สวยจังเลย – Jakie (bardzo) ładne!

คนนั้นผอมจังเลย – Ale on jest (bardzo) szczupły!


3. Jako samodzielne słowo oznacza „więc”, „a zatem”:

วันนี้ไม่สบาย เลยไปหาหมอ – Nie czuję się dziś dobrze, więc idę do lekarza.

ขี้เกียจ เลยไม่ทำงาน – Mam lenia, więc nie pracuję.


จ๊ะ – ma podobną funkcję co ครับ i คะ, ale może być używane zarówno przez kobiety jak i mężczyzn (chociaż kobiety używają จ๊ะ częściej).

1. Na końcu zdania pytającego zamiast ครับ i คะ, zazwyczaj między bliskimi osobami lub wobec niższych statusem:

จะไปไหนจ๊ะ – Dokąd się wybierasz?

กินสิจ๊ะ – Jedz, jedz.


2. Można użyć จ๊ะ po czyimś imieniu, żeby tę osobę zawołać lub zwrócić jej uwagę:

หนุจ๊ะ – Ty! (do małego dziecka)

เล็กจ๊ะ – Lek! (do osoby o imieniu Lek)