Lekcja 1 – czyli o kurczakach i tajskich wyspach

 

ก - obrazek

W tym kursie będę przedstawiał litery tajskie w kolejności od najprostszych i najczęściej używanych do trudniejszych i rzadziej używanych, a nie zgodnie z oficjalną kolejnością tajskiego alfabetu. Tak się jednak składa, że pierwszą literą będzie również ta która rozpoczyna tajski alfabet. Takie „a” z naszego abecadła. To

ก ไก่
, czyli „go – gaj1 (kurczak)”.


Jak trochę wysilić wyobraźnię, to kształtem przypomina głowę kurczaka z dzióbkiem z lewej strony i tak możecie ją zapamiętać. Potraficie ją znaleźć w tabeli tajskich spółgłosek? Bardzo dobrze.

Jak ktoś z was zna Międzynarodowy alfabet fonetyczny IPA, to literę tę zapisujemy w nim tak: [k]

Wśród tajskich spółgłosek są tylko dwie które nie mają „kółeczka” (niedługo zobaczycie co to), i ก ไก่ jest właśnie jedną z nich. Pisze się ją też bardzo prosto – zaczynamy na dole z lewej i nie odrywając długopisu od papieru rysujemy kształt. Jak wspominałem wcześniej, czasami słówka przypisane literom są rzadko używane, ale z pewnością nie jest tak w tym przypadku. Słówko ไก่ „kurczak” znajdziemy wszędzie. Ile razy występuje ono na poniższym zdjęciu z menu restauracyjnego? A ile razy widzicie tam literę ก w innych słowach?

menu-restauracja

(Zaznaczone wszystkie ก ไก่ na tym zdjęciu można zobaczyć tutaj)

Więcej będzie na ten temat później, ale dlaczego właściwie ไก่ czyta się „gaj1„? Po prostu dlatego, że pierwszy znak to samogłoska „ไ”, czyli „aj”. W tajskim samogłoski mogą być przed, po, a nawet nad i pod spółgłoską do której są przypisane! Niezależnie od tego gdzie się znajdują, zawsze wymawia się je po dźwięku spółgłoski. W tajskim praktycznie nie ma sylab zaczynających się od dźwięku samogłoski (poza wyjątkami, o których później), a zdecydowana większość to albo spółgłoska-samogłoska-spółgłoska, albo tylko spółgłoska-samogłoska. Słówko ไก่ to właśnie przykład tego ostatniego.

A skąd wiadomo, że to ton „1. sijang ek”? Jest kilka zasad, o których trzeba pamiętać żeby poprawnie zidentyfikować ton, ale w tym przypadku jest to wyjątkowo proste. Widzicie tę małą pionową kreskę nad spółgłoską ก? To tak zwany znacznik tonu. Jest ich cztery, a ten akurat oznacza że sylaba będzie miała ton „1. sijang ek”. Wszystkie znaczniki tonów i samogłoski poznacie później.

Jakie jeszcze są popularne wyrazy z literą ก?

กรุงเทพฯ
grung0 teep1 – Bangkok (dosł. miasto aniołów)
กิน 
gin0 – jeść
เกาะ
go1 – wyspa
แก่
gee1 – stary/a
เด็ก
dek1 – dziecko
นก
nok3 – ptak
บอก
book1 – mówić
ปาก
paak1 – usta
มาก
maak2 – bardzo, dużo
ยาก
jaak2 – trudny/a
รัก
rak3 – kochać
ลูก 
luuk2 – dziecko (w znaczeniu np. moje dziecko)
เล็ก
lek3 – mały/a
โลก
look2 – świat
สนุก
sa1nuk1 – zabawa
หก
hok1 – sześć
อยาก
jaak1 – chcieć
ออก
ook1 – wychodzić
อากาศ aa0kaat1 – pogoda
ดอก
dook1 – kwiat

Sami przyznacie, że to cała masa fajnych i przydatnych na co dzień słówek. Możemy nawet zacząć budować z nich proste, ale poprawne gramatycznie wyrażenia! Np.:

เด็กกินไก่ dek1gin0gaj1 – dziecko je kurczaka
รักลูก rak3luuk1 – kochać dziecko
ยากมาก jaak2maak2 – bardzo trudny/a
เกาะเล็ก go1lek3 – mała wyspa

Zauważyć możecie na tych przykładach parę ciekawych rzeczy na temat tajskich zdań:
– Między wyrazami nie ma przerw.
– Fakt, że w tajskim nie ma odmiany przez osoby, liczby czy przypadki powoduje że znając tylko formę podstawową słowa możemy je od razu używać z zdaniach.
– Tak samo jak w języku polskim, w tajskim podstawowy szyk zdania to podmiot-orzeczenie-dopełnienie (เด็กกินไก่ dek1gin0gaj1 – dziecko je kurczaka).
– Inaczej niż w polskim przysłówek następuje po przymiotniku (ยากมาก jaak2maak2 – bardzo trudny/a), a przymiotnik po rzeczowniku który opisuje (เกาะเล็ก go1lek3 – mała wyspa).

Biorąc pod uwagę te zasady i słówka które już poznaliście spróbujcie stworzyć nowe wyrażenia z kilku wyrazów.

Zanim przejdziecie do następnej lekcji, posłuchajcie jeszcze raz wszystkich wyrazów przykładając szczególną uwagę do tonów. Powtarzajcie każde słowo na głos sami.

Następna strona „Lekcja 2, czyli ryż i jajka” ->